Dünya genelinde ham petrol fiyatlarında son zamanlarda yüksek oranlarda gerileme yaşanıyor. Ancak Türkiye benzindeki vergi yükü ile Avrupa Birliği’nde lider ülke olarak öne çıkıyor. Benzin içerisinde bulunan vergi yükü geçtiğimiz aralık ayı içersinde yüzde 66 oranına kadar yükseliş gösterdi. Bu ulaşılan oran ise 28 Avrupa Birliği ülkesi içerisinde sadece Hollanda’ da uygulanıyor. Avrupa Birliği’ nin benzin içerisindeki vergi yükü ortalaması ise yüzde 59 düzeyinde olduğu belirtiliyor. Aralık ayında ulaşılan bu oran düzeyine karşın ekim ve kasım aylarında benzin içerisindeki vergi yükü yüzde 61 ila yüzde 62 oranları aralığında bulunuyordu.

Petrolde Yaşanan Gerilemenin Etkisi

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından aralık ayına ilişkin olarak açıklanan Petrol Piyasası Fiyatlandırma Raporu kapsamında benzinin vergisiz fiyatı kasım ayında 1.27 TL iken aralık ayı içerisinde 1.01 TL’ ye gerileme kaydetti. Bu fiyatlandırmalara vergi ve diğer dağıtıcı karlarının eklenmesi ile birlikte kasım ayında benzin fiyatı 4.66 TL olurken, aralık ayında 4.32 TL’ye gerileme kaydetti. Aralık ayı için EPDK tarafından belirlenen Petrol Piyasası Fiyatlandırma Raporu’ na göre 4.32 TL olan fiyatın 2.84 TL’lik kısmının vergiden oluştuğunu gösteriyor.

Benzinin aralık ayındaki satış fiyatı üzerinden yüzde 65.74 oranında vergi alınırken, ürünü maliyetinin yüzde 23.29 olduğu ve petrol piyasasında hizmet veren şirketlerin ise brüt kar marjı oranlarının yüzde 10.97 olduğu görülüyor. Bu istatistiki oranlar ise Türkiye’de benzinin maliyetinin yaklaşık olarak iki buçuk katı düzeyinde vergi alındığını gösteriyor.

Benzinin Vergisinde Lider

2014 yılının son çeyreği içerisinde Türkiye’deki benzindeki vergi yükünde artışta olan bir grafik oluştu. Buna göre 2014’ün eylül ayı için açıklanan rakamlara göre benzin içindeki vergi yükü oranı yüzde 59 olduğu görülürken, bu oranında artarak ekim ayında yüzde 61 düzeyine, kasım ayında yüzde 62 düzeyine ve son olarak aralık ayında yüzde 66 düzeyine ulaştığı görülüyor. Türkiye’nin eylül ayındaki benzin içerisindeki vergi yükü oranı yüzde 59 sayesinde İngiltere, Hollanda, İtalya ve Yunanistan gibi büyük Avrupa ülkelerinin gerisinde kalmayı başardı. Bu süreç içerisinde İngiltere’ nin vergi yükü oranı yüzde 65 seviyesine ulaştı.

Benzinde KDV ve ÖTV

Türkiye’de benzin satışından sabit olarak vergi alımı bulunuyor. Bu kapsamda Türkiye’de bir litrelik benzinden 2.1765 TL’ lik Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) alınıyor. ÖTV öncelikli olarak ürün fiyatına ekleniyor. Ardından ise yüzde 18 oranında olan Katma Değer Vergisi (KDV) eklemesi yapılıyor. ÖTV’ nin sabit olması sayesinde fiyatta düşüş yaşanırken verginin ağırlığı da artış gösteriyor. Buna karşın ürün fiyatı ve ÖTV ilave edilmesiyle birlikte KDV alınması nedeni ile KDV gelirleri düşüş trendi içerisinde bulunuyor. Hatta bu konuya ilişkin olarak Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından geçtiğimiz günlerde ham petrol fiyatlarının 60 dolar seviyesinde kalması durumunda KDV’den kaybın yıllık oranda 2.7 milyar TL olabileceğini açıklamıştı.

Buna karşın ÖTV sabit olmasından dolayı bu açıdan herhangi bir gerileme yaşanması söz konusu olmuyor. Petrol fiyatlarında düşüşlerin yaşanması ile birlikte ÖTV sabit olduğundan ortaya çıkan etki sonucundaki tablo satış fiyatı içerisindeki vergi ağırlığının daha da artmasına yol açıyor. Bu gibi bir tabloda benzin alımlarında vatandaşın dünya genelinde ham petrol fiyatlarında yaşanan gerilemeden kesinlikle olumlu yönden etkilenmemesine yol açıyor. Aslında mali tablo da dünyada yaşanan petrol fiyatı gerilemeleri Türkiye’deki tüketiciye doğrudan yansıma göstermiyor. Özellikle benzin satış fiyatı içerisinde bulunan vergi yükü oranı ile birlikte Türkiye 28 Avrupa Birliği üyesini önünde lider olarak kendisine yer buluyor.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here